URL Parameters ส่งผลต่อ SEO อย่างไร? วิธีควบคุม URL ซ้ำจาก Filter, Sort และ Tracking

/
/
URL Parameters ส่งผลต่อ SEO อย่างไร? วิธีควบคุม URL ซ้ำจาก Filter, Sort และ Tracking

URL Parameters คือค่าที่ต่อท้าย URL เพื่อส่งข้อมูลให้เว็บไซต์หรือระบบประมวลผล เช่น การค้นหา การกรองสินค้า การเรียงลำดับ การแบ่งหน้า หรือการติดตามแหล่งที่มาของผู้เข้าชม โดยทั่วไปจะปรากฏหลังเครื่องหมาย ? และสามารถมีหลายค่าเชื่อมต่อกันด้วยเครื่องหมาย &

ตัวอย่างเช่น

https://example.com/products/?color=black&sort=price

URL นี้อาจใช้แสดงสินค้าสีดำและเรียงลำดับตามราคา โดยยังอาศัยหน้า Products เดิมเป็นพื้นฐาน

URL Parameters ไม่ใช่สิ่งที่ส่งผลเสียต่อ SEO โดยอัตโนมัติ เพราะหลายเว็บไซต์จำเป็นต้องใช้ Parameters เพื่อให้ระบบค้นหาและกรองข้อมูลทำงานได้อย่างเหมาะสม

อย่างไรก็ตาม หากเว็บไซต์ปล่อยให้ Parameters สร้าง URL จำนวนมากที่มีเนื้อหาเหมือนกันหรือแตกต่างกันเพียงเล็กน้อย Googlebot อาจต้องใช้ทรัพยากรในการ Crawl หน้าเว็บที่ไม่มีคุณค่าเพิ่ม ส่งผลให้การค้นพบเนื้อหาสำคัญมีประสิทธิภาพลดลงได้

ปัญหานี้มักพบในเว็บไซต์ WordPress ที่ใช้ WooCommerce, JetSmartFilters, ระบบค้นหา, Pagination หรือระบบ Tracking

บทความนี้จะอธิบายว่า URL Parameters คืออะไร ส่งผลต่อ SEO อย่างไร และควรใช้ Canonical, Noindex, robots.txt หรือวิธีอื่นเพื่อควบคุม URL ซ้ำอย่างถูกต้อง

หัวข้อ

URL Parameters คืออะไร?

URL Parameters หรือ Query Parameters คือข้อมูลที่อยู่ในส่วน Query String ของ URL โดยใช้กำหนดค่าหรือเงื่อนไขในการแสดงผลและประมวลผลข้อมูล

ตัวอย่าง URL ปกติ

https://example.com/products

ตัวอย่าง URL ที่มี Parameters

https://example.com/products/?category=shoes&color=black

URL ที่สองมี Parameters สองรายการ ได้แก่

  • category=shoes ใช้ระบุหมวดหมู่สินค้า
  • color=black ใช้ระบุสีสินค้า

รูปแบบทั่วไปของ URL Parameters คือ

https://example.com/page/?parameter=value

เมื่อมีหลาย Parameters จะเชื่อมต่อกันด้วย &

https://example.com/page/?color=black&size=m

ส่วนก่อนเครื่องหมาย = เรียกว่า Parameter Name และส่วนหลังเครื่องหมาย = คือค่าที่ส่งให้ Parameter นั้น

เว็บไซต์สามารถกำหนดความหมายของแต่ละ Parameter ตามระบบที่พัฒนาขึ้นเอง

URL Parameters ทำงานอย่างไร?

เมื่อผู้ใช้งานเปิด URL ที่มี Parameters เว็บไซต์หรือแอปพลิเคชันสามารถอ่านค่าที่ส่งเข้ามาเพื่อกำหนดผลลัพธ์

ตัวอย่างเช่น เว็บไซต์ขายรองเท้ามีหน้า

/shoes/

เมื่อผู้ใช้เลือกสีดำ ระบบอาจเปลี่ยน URL เป็น

/shoes/?color=black

จากนั้นเมื่อเลือกไซซ์ 42 ระบบอาจเปลี่ยน URL เป็น

/shoes/?color=black&size=42

เว็บไซต์จะนำค่าที่ได้รับไปใช้กรองข้อมูลสินค้าและแสดงรายการที่ตรงกับเงื่อนไข

สำหรับผู้ใช้งาน ฟังก์ชันนี้ช่วยให้ค้นหาสิ่งที่ต้องการได้สะดวกขึ้น

แต่สำหรับ Search Engine หากทุกการเลือก Filter สร้าง URL ใหม่ที่เข้าถึงได้ผ่านลิงก์ Googlebot อาจค้นพบ URL จำนวนมากจากหน้าเดียวกัน

จึงต้องออกแบบการควบคุม Crawl และ Index ให้เหมาะกับคุณค่าของแต่ละ URL

URL Parameters มีประเภทอะไรบ้าง?

การทำความเข้าใจประเภทของ Parameters จะช่วยให้เลือกวิธีจัดการ SEO ได้อย่างถูกต้อง

1. Tracking Parameters

ใช้ติดตามแคมเปญหรือแหล่งที่มาของผู้เข้าชม

ตัวอย่าง

?utm_source=facebook
?utm_medium=social
?utm_campaign=promotion

Tracking Parameters โดยทั่วไปไม่ได้เปลี่ยนเนื้อหาหลักของหน้าเว็บไซต์

ดังนั้น URL ที่มี UTM และไม่มี UTM มักเป็นเนื้อหาเดียวกัน และควรมี URL หลักที่ชัดเจนสำหรับ SEO

2. Filtering Parameters

ใช้กรองรายการตามเงื่อนไขต่าง ๆ เช่น สี ราคา ประเภทสินค้า หรือสถานที่

ตัวอย่าง

?color=black
?price_min=1000
?price_max=3000
?location=bangkok

Parameters ประเภทนี้อาจเปลี่ยนรายการที่แสดงจริง จึงต้องพิจารณาว่าหน้า Filter ใดควรให้ Google เข้าถึงและทำ Index

3. Sorting Parameters

ใช้เปลี่ยนลำดับข้อมูล

ตัวอย่าง

?sort=price_asc
?sort=latest
?orderby=popularity

Sorting Parameters มักเปลี่ยนเพียงลำดับรายการ ไม่ได้สร้างเนื้อหาหลักใหม่

จึงเป็นกลุ่มที่ควรตรวจสอบความซ้ำซ้อนของ URL

4. Pagination Parameters

ใช้แบ่งข้อมูลออกเป็นหลายหน้า

ตัวอย่าง

?page=2
?page=3

Pagination มีความแตกต่างจาก Sorting เพราะแต่ละหน้าอาจแสดงรายการคนละชุด

จึงไม่ควรใช้ Canonical ชี้ไปหน้าแรกทั้งหมดโดยอัตโนมัติ

5. Search Parameters

ใช้ส่งคำค้นหาของผู้ใช้ภายในเว็บไซต์

ตัวอย่าง WordPress

?s=wordpress

หน้า Search Results อาจสร้าง URL ใหม่จากคำค้นหาจำนวนมาก

สำหรับเว็บไซต์ทั่วไป หน้า Internal Search Results มักไม่ใช่ Landing Page ที่ควรทำอันดับบน Google โดยตรง

6. Session Parameters

ใช้ระบุ Session หรือสถานะการใช้งานบางประเภท

ตัวอย่าง

?session_id=abc123

การนำ Session IDs ไปใส่ใน URL ที่เปิดเผยสาธารณะควรระวังเรื่องความปลอดภัยและความเป็นส่วนตัวด้วย

7. Product Variation Parameters

ใช้ระบุตัวเลือกของสินค้า เช่น สีและขนาด

ตัวอย่าง WooCommerce

?attribute_pa_color=black
?attribute_pa_size=m

บางกรณี Parameters เหล่านี้เปลี่ยนรูปภาพ ราคา หรือสถานะสินค้าที่แสดง

การเลือก Canonical ต้องพิจารณาว่าแต่ละ Variation เป็นเพียงตัวเลือกของสินค้าเดียวกัน หรือมีหน้าเฉพาะที่จำเป็นต้องทำ SEO แยก

URL Parameters ส่งผลต่อ SEO อย่างไร?

URL Parameters อาจส่งผลต่อ SEO หลายด้าน โดยเฉพาะการ Crawl, Index, Canonicalization และการจัดการโครงสร้างเว็บไซต์

1. ทำให้เกิด URL ซ้ำจำนวนมาก

สมมติว่าเว็บไซต์มีหน้าสินค้าหลัก

https://example.com/shoes

ผู้ใช้งานสามารถเลือก Filter ได้หลายรูปแบบ เช่น

/shoes/?color=black
/shoes/?size=42
/shoes/?sort=price
/shoes/?color=black&size=42
/shoes/?size=42&color=black

แม้ URL จะแตกต่างกัน แต่บางรายการอาจแสดงเนื้อหาเหมือนกันหรือเกือบเหมือนกัน

หากเว็บไซต์มี Filter จำนวนมาก จำนวน URL ที่เกิดขึ้นอาจเพิ่มอย่างรวดเร็ว

2. เพิ่มภาระการ Crawl

Googlebot อาจต้องเรียก URL หลายรายการเพื่อตรวจสอบว่ามีข้อมูลใหม่หรือไม่

สำหรับเว็บไซต์ขนาดใหญ่ โดยเฉพาะ E-commerce หรือ Directory ที่มี Faceted Navigation จำนวนมาก การ Crawl URL ที่ไม่จำเป็นอาจใช้ทรัพยากรเซิร์ฟเวอร์และลดประสิทธิภาพในการค้นพบหน้าใหม่

3. ทำให้ Google ต้องเลือก Canonical URL

เมื่อ Google พบ URL หลายรายการที่มีเนื้อหาเหมือนหรือคล้ายกัน ระบบจะประเมินว่าหน้าใดเหมาะสมเป็น Canonical URL

เว็บไซต์สามารถช่วยระบุ URL ที่ต้องการผ่าน rel="canonical" แต่ Google จะพิจารณาร่วมกับสัญญาณอื่น ไม่ได้ทำตาม Canonical Tag ทุกกรณี

4. ทำให้การวิเคราะห์ข้อมูลซับซ้อน

หากระบบ Analytics หรือรายงานเว็บไซต์แสดง URL ที่มี UTM และ Parameters แยกกัน อาจทำให้มี URL จำนวนมากในรายงาน

ผู้ดูแลควรแยกการวิเคราะห์หน้า Landing Page ออกจาก Tracking Parameters ตามวัตถุประสงค์ของรายงาน

5. เพิ่มความเสี่ยงจาก URL ที่ไม่มีคุณค่าต่อการค้นหา

Filter บางชุดอาจสร้างหน้าที่มีรายการน้อยมาก ไม่มีสินค้า หรือมีเนื้อหาใกล้เคียงกับหน้าอื่น

หากเปิดให้ Index โดยไม่มีการวางแผน อาจเพิ่มจำนวนหน้าที่ไม่ได้สร้างคุณค่าให้ผู้ค้นหา

หากเว็บไซต์สร้าง Internal Links ไปยัง URL ที่มี Parameters โดยไม่จำเป็น Googlebot อาจค้นพบ URL หลายเวอร์ชันจากหน้าเดียวกัน

ควรกำหนดให้ Navigation และ Internal Links หลักชี้ไปยัง URL มาตรฐานอย่างสม่ำเสมอ

URL Parameters ทำให้เกิด Duplicate Content หรือไม่?

URL Parameters สามารถทำให้เกิด Duplicate Content ได้ หาก URL หลายรายการแสดงเนื้อหาเดียวกันหรือใกล้เคียงกัน

แต่ Duplicate Content ไม่ได้หมายความว่าเว็บไซต์ถูก Google ลงโทษโดยอัตโนมัติ

Google มีระบบ Canonicalization เพื่อเลือก URL ตัวแทนจากกลุ่มหน้าที่ซ้ำหรือคล้ายกัน

ปัญหาหลักของ URL ซ้ำมักเกี่ยวข้องกับประสิทธิภาพในการ Crawl ความสับสนของ URL ที่ต้องการให้ทำอันดับ และความซับซ้อนในการจัดการเว็บไซต์

ตัวอย่างเช่น

/article/
/article/?utm_source=facebook
/article/?utm_source=email

หากทั้งสาม URL แสดงบทความเดียวกัน เว็บไซต์ควรมี Canonical URL ที่ชัดเจน

แต่ในกรณี

/products/?category=shoes
/products/?category=bags

ทั้งสอง URL อาจแสดงสินค้าคนละประเภท จึงไม่ควรสรุปว่าเป็น Duplicate Content โดยไม่ตรวจสอบข้อมูลจริง

Canonical URL ใช้ควบคุม URL Parameters อย่างไร?

Canonical Tag เป็นหนึ่งในวิธีหลักที่ใช้ระบุ URL ที่ต้องการให้ Google พิจารณาเป็นหน้าหลักของเนื้อหาที่ซ้ำหรือคล้ายกัน

ตัวอย่างหน้า

https://example.com/article/?utm_source=facebook

สามารถระบุ Canonical เป็น

<link
  rel="canonical"
  href="https://example.com/article/"
>

หากเป็นบทความเดียวกันที่มี UTM เพิ่มเข้ามา การใช้ Canonical ไปยัง URL ที่ไม่มี Tracking Parameters มักเหมาะสม

Self-Referencing Canonical คืออะไร?

Self-Referencing Canonical คือการกำหนด Canonical ให้ชี้กลับมายัง URL หลักของหน้านั้นเอง

ตัวอย่าง

<link
  rel="canonical"
  href="https://example.com/article/"
>

เมื่อเปิด URL หลัก /article/ ก็ใช้ Canonical นี้เช่นเดียวกัน

วิธีดังกล่าวช่วยให้เว็บไซต์มีสัญญาณ URL หลักที่สอดคล้องกัน

Canonical ไม่ใช่คำสั่งบังคับ

Google อาจเลือก Canonical URL แตกต่างจากที่เว็บไซต์กำหนด หากพบสัญญาณอื่นที่ทำให้ URL อีกแห่งเหมาะสมกว่า

จึงควรตรวจสอบผลผ่าน Google Search Console ไม่ใช่พิจารณาเฉพาะ HTML ที่เว็บไซต์ส่งออก

Canonical, Noindex และ robots.txt ต่างกันอย่างไร?

ทั้งสามเครื่องมือมีวัตถุประสงค์แตกต่างกัน และไม่ควรใช้แทนกันโดยไม่มีการวิเคราะห์

วิธีจุดประสงค์หลักข้อควรระวัง
Canonicalระบุ URL หลักของเนื้อหาที่ซ้ำหรือคล้ายเป็นสัญญาณ ไม่ใช่คำสั่งบังคับ
Noindexสั่งไม่ให้หน้าแสดงในผลค้นหาGooglebot ต้องเข้าถึงคำสั่งได้
robots.txtควบคุมการ Crawlไม่รับประกันว่า URL จะไม่ปรากฏในดัชนี
301 Redirectย้าย URL อย่างถาวรไม่เหมาะเมื่อยังต้องใช้ URL Filter เดิม
Internal Link Controlลดการสร้างและเผยแพร่ลิงก์ที่ไม่จำเป็นต้องตรวจสอบการเข้าถึงหน้าสำคัญ

เมื่อไรควรใช้ Canonical?

ใช้เมื่อ URL หลายรายการมีเนื้อหาซ้ำหรือคล้ายกัน และต้องการรวมสัญญาณไปยัง URL หลัก

ตัวอย่างเช่น URL ที่มี UTM หรือ URL ที่เรียงลำดับสินค้าแตกต่างกันแต่ยังแสดงชุดข้อมูลเดียวกัน

เมื่อไรควรใช้ Noindex?

ใช้เมื่อหน้าเว็บไม่ควรปรากฏในผลการค้นหา แต่ยังต้องการให้ Search Engine สามารถ Crawl เพื่อรับรู้คำสั่งได้

ตัวอย่างเช่น หน้า Internal Search Results ที่ไม่ต้องการให้ Index

เมื่อไรควรใช้ robots.txt?

ใช้ควบคุมการ Crawl URL ที่ไม่จำเป็นจำนวนมาก เช่น Faceted Navigation ที่สร้าง URL จาก Filter หลายชุด

แต่ robots.txt ไม่ใช่วิธีรับประกันการนำ URL ออกจากดัชนี

ควรใช้ Canonical และ Noindex พร้อมกันหรือไม่?

โดยทั่วไปไม่ควรใช้ noindex เพื่อบังคับให้ Google เลือก Canonical URL อื่น

หากต้องการรวมสัญญาณจากหน้า Duplicate ควรใช้ Canonical ที่เหมาะสม

แต่หากต้องการป้องกันไม่ให้หน้าหนึ่งปรากฏใน Search Results ให้ใช้ Noindex ตามวัตถุประสงค์

ข้อผิดพลาดสำคัญ: บล็อก robots.txt แล้วหวังให้ Google เห็น Noindex

นี่เป็นความผิดพลาดที่พบบ่อยในการจัดการ URL Parameters

ตัวอย่างเช่น เว็บไซต์ใช้ robots.txt บล็อก URL ที่มี ?filter=

แต่ในหน้า Filter เดียวกันมี

<meta name="robots" content="noindex">

หาก Googlebot ถูกบล็อกไม่ให้ Crawl หน้าเว็บ ก็อาจไม่สามารถอ่านคำสั่ง Noindex ที่อยู่ใน HTML ได้

จึงไม่ควรใช้ robots.txt และ Noindex แบบขัดแย้งกันโดยไม่วางแผน

แนวทางที่เหมาะสมคือกำหนดก่อนว่าต้องการ ลดการ Crawl หรือ ป้องกันการ Index

หาก URL มีอยู่ในดัชนีแล้วและต้องการนำออก ควรให้ Googlebot สามารถเข้าถึง Noindex ได้ก่อนตามความเหมาะสม

หากเป้าหมายคือป้องกันการ Crawl URL Filter จำนวนมากที่ไม่มีคุณค่าต่อ Search Engine สามารถพิจารณา robots.txt และควบคุมการสร้าง URL ร่วมกันได้

Faceted Navigation คืออะไร? เกี่ยวข้องกับ URL Parameters อย่างไร?

Faceted Navigation คือระบบกรองข้อมูลหลายเงื่อนไข เช่น สี ขนาด ราคา ประเภทสินค้า หรือสถานที่

ตัวอย่างเว็บไซต์ขายสินค้า

/products/?color=black
/products/?color=black&size=m
/products/?color=black&size=m&brand=nike

ทุกครั้งที่ผู้ใช้เลือก Filter เพิ่ม อาจมี URL ใหม่เกิดขึ้น

หากมีสี 10 สี ขนาด 20 ขนาด และแบรนด์ 30 แบรนด์ การรวมเงื่อนไขอาจสร้างความเป็นไปได้จำนวนมาก

ไม่ใช่ทุกชุด Filter จะมีคุณค่าพอสำหรับการทำ SEO

วิธีจัดการ Faceted Navigation

ควรแบ่ง Filter เป็นสองกลุ่ม

กลุ่มที่มี Search Demand และมีเนื้อหาเพียงพอ

อาจเหมาะกับการสร้าง SEO Landing Page เฉพาะ

กลุ่มที่เป็นเพียงเครื่องมือช่วยค้นหาสินค้า

อาจไม่จำเป็นต้องให้ Google Crawl หรือ Index ทุกชุด

ตัวอย่างเช่น หน้า “รองเท้าวิ่งผู้ชาย” อาจมี Search Intent ที่ชัดเจน

แต่ URL ที่รวมเงื่อนไขอย่างสีดำ ไซซ์ 42 เรียงราคาต่ำสุด และช่วงราคาเฉพาะ อาจไม่มีความจำเป็นต้องเป็น SEO Landing Page แยก

วิธีควบคุม URL Parameters สำหรับ WooCommerce

WooCommerce มีความสามารถด้านการจัดเรียงสินค้า การกรอง และตัวเลือกสินค้า ซึ่งอาจทำให้เกิด URL Parameters หลายรูปแบบ

ตัวอย่างเช่น

/shop/?orderby=price
/shop/?orderby=date
/shop/?min_price=500
/shop/?max_price=2000

Sorting Parameters

สำหรับ URL ที่เปลี่ยนเฉพาะลำดับสินค้า เช่น

/shop/?orderby=price

ควรตรวจสอบว่าเนื้อหาเป็นชุดเดียวกับหน้า /shop/ หรือไม่

หากเป็นการเรียงลำดับข้อมูลชุดเดิม Canonical ไปยังหน้าหลักอาจเป็นแนวทางที่เหมาะสม

Price Filtering

URL กรองราคาอาจสร้างรูปแบบจำนวนมาก

ตัวอย่างเช่น

/shop/?min_price=1000&max_price=2500

หากไม่มี Search Demand ที่ชัดเจนสำหรับ Filter เหล่านี้ ควรพิจารณาจำกัดการ Crawl หรือ Index ตามโครงสร้างเว็บไซต์

Product Attributes

สำหรับ Product Variation ควรประเมินว่าข้อมูลนั้นควรเป็นเพียงตัวเลือกภายในหน้าสินค้า หรือควรมี URL เฉพาะที่สามารถทำ SEO ได้

ไม่ควรใช้ Canonical รวมทุก Variation โดยอัตโนมัติหากแต่ละ URL มีเนื้อหาหรือ Search Intent ที่จำเป็นต้องแยกจริง

วิธีจัดการ URL Parameters จาก JetSmartFilters

เว็บไซต์ WordPress ที่ใช้ JetEngine และ JetSmartFilters อาจสร้าง URL Parameters สำหรับการกรอง Custom Post Types เช่น Jobs, Properties, Places หรือ Routes

ตัวอย่างสมมติ

/jobs/?location=bangkok
/jobs/?job_type=full-time
/jobs/?location=bangkok&job_type=full-time

รูปแบบ Parameters ที่เกิดจริงขึ้นอยู่กับการตั้งค่า JetSmartFilters และโครงสร้างที่ผู้พัฒนากำหนด ไม่ได้มีรูปแบบเดียวสำหรับทุกเว็บไซต์

ควรเริ่มตรวจจากอะไร?

  1. ตรวจว่า Filter เปลี่ยน URL หรือไม่
  2. ตรวจว่า URL สามารถเปิดโดยตรงได้หรือไม่
  3. ตรวจว่า Googlebot เข้าถึง URL ได้หรือไม่
  4. ตรวจว่าแต่ละ URL มีเนื้อหาแตกต่างกันมากน้อยเพียงใด
  5. ตรวจว่ามี SEO Landing Page เฉพาะอยู่แล้วหรือไม่
  6. ตรวจ Canonical ของหน้า Filter
  7. ตรวจ Internal Links ที่สร้าง URL พร้อม Parameters

ตัวอย่างเช่น หากเว็บไซต์มีหน้า SEO เฉพาะสำหรับงานในกรุงเทพฯ อยู่แล้ว

/jobs/bangkok/

อาจไม่จำเป็นต้องสร้าง URL Filter อีกหน้าที่ตอบ Search Intent เดียวกัน

/jobs/?location=bangkok

แต่ควรพิจารณาว่า URL Filter ทำหน้าที่เพียงช่วยค้นหา หรือเป็นหน้า Landing Page ที่ต้องการให้ Index จริง

ระวัง Filter ที่อาศัย AJAX

ระบบ Filter แบบ AJAX อาจเปลี่ยนข้อมูลบนหน้าโดยไม่เปลี่ยน URL หรืออาจอัปเดต URL ตามการตั้งค่า

ต้องตรวจสอบว่าการแสดงผลและการนำทางยังทำงานได้เมื่อเปิด URL โดยตรง รวมถึงไม่ทำให้รายการสำคัญถูกซ่อนจาก Search Engine โดยไม่ตั้งใจ

Pagination Parameters ควรใช้ Canonical อย่างไร?

Pagination เป็นกรณีที่ต้องระวังเป็นพิเศษ

ตัวอย่าง

/blog/?page=1
/blog/?page=2
/blog/?page=3

หากแต่ละหน้าแสดงรายการบทความคนละชุด ไม่ควร Canonical ทุกหน้ากลับไปหน้าแรกโดยอัตโนมัติ

เพราะ Google ไม่ได้มองหน้า Pagination ที่มีรายการแตกต่างกันว่าเป็นหน้า Duplicate ของหน้าแรกเสมอไป

แนวทางที่ควรพิจารณา ได้แก่

  • ให้แต่ละหน้า Pagination มี URL ที่เข้าถึงได้
  • ใช้ Self-Referencing Canonical เมื่อเหมาะสม
  • ตรวจสอบว่ามี Internal Links เชื่อมไปยังรายการถัดไป
  • ไม่ใช้ Fragment Identifier แทน URL Pagination ที่ต้องการให้ Crawl
  • หลีกเลี่ยงการสร้าง Pagination ที่ไม่มีขอบเขต
  • ตรวจสอบว่า Googlebot สามารถค้นพบหน้ารายการและบทความสำคัญได้

สำหรับ WordPress บางระบบ Pagination อาจใช้โครงสร้าง Path เช่น /page/2/ แทน Query Parameters

หลักการเลือก Canonical ยังคงขึ้นอยู่กับเนื้อหาและความสัมพันธ์ระหว่าง URL

URL Parameters แบบ UTM ต้องทำ SEO อย่างไร?

UTM Parameters ใช้ติดตามแหล่งที่มาของผู้เข้าชมและแคมเปญการตลาด

ตัวอย่าง

https://example.com/service/?utm_source=facebook

หาก URL ดังกล่าวแสดงเนื้อหาเหมือนหน้า

https://example.com/service

ควรให้ URL หลักเป็น Canonical

ตัวอย่าง

<link
  rel="canonical"
  href="https://example.com/service/"
>

ข้อควรระวังคือไม่ควรลบ UTM ก่อนที่ระบบ Analytics จะอ่านค่าหากยังต้องการใช้ข้อมูลสำหรับ Attribution

หากต้องการทำ URL Cleaning หรือ Redirect เพื่อตัด Parameters ควรทดสอบร่วมกับ GA4, Tag Manager และระบบ Consent ก่อน

สำหรับ Internal Links ภายในเว็บไซต์ โดยทั่วไปไม่ควรใส่ UTM Parameters เพราะอาจรบกวนการวิเคราะห์แหล่งที่มาของ Traffic

ควรใช้ 301 Redirect เพื่อลบ URL Parameters หรือไม่?

301 Redirect เหมาะกับ URL ที่ย้ายอย่างถาวร แต่ไม่ได้เหมาะกับ URL Parameters ทุกประเภท

ตัวอย่างเช่น หาก URL Tracking ไม่ได้มีผลต่อเนื้อหา อาจใช้การจัดการ Canonical หรือระบบ URL Cleaning ได้ตามความเหมาะสม

แต่ URL สำหรับ Filter หรือ Sorting ที่ผู้ใช้ต้องการใช้งาน อาจไม่ควรถูก Redirect ไปยังหน้าไม่มี Filter เพราะทำให้ผู้ใช้สูญเสียเงื่อนไขที่เลือกไว้

ดังนั้น การตัดสินใจใช้ Redirect ควรพิจารณาว่า Parameter นั้นมีหน้าที่อะไร

ไม่ควรสร้างกฎ Redirect เพื่อลบ Query String ทั้งหมดโดยอัตโนมัติ เพราะอาจทำให้ Search, Filter, Pagination, Tracking และระบบอื่นหยุดทำงาน

วิธีตรวจสอบ URL Parameters ใน Google Search Console

Google Search Console ไม่มีระบบตั้งค่า URL Parameters แบบเดิมสำหรับระบุให้ Googlebot มองข้าม Parameters เป็นรายตัวอีกแล้ว

จึงควรใช้รายงานและเครื่องมือที่มีอยู่ในการตรวจสอบปัญหา

1. ตรวจ Page Indexing

เปิดรายงาน Page Indexing เพื่อดูว่ามี URL ที่มี Parameters ปรากฏในสถานะต่าง ๆ หรือไม่

ตัวอย่างเช่น

  • Duplicate, Google chose different canonical than user
  • Alternate page with proper canonical tag
  • Crawled – currently not indexed
  • Discovered – currently not indexed
  • Excluded by noindex
  • Blocked by robots.txt

ชื่อสถานะอาจเปลี่ยนตามการปรับปรุง Google Search Console

2. ตรวจ URL Inspection

นำ URL ที่มี Parameters ไปตรวจสอบ

เปรียบเทียบข้อมูลสำคัญ เช่น

  • User-declared Canonical
  • Google-selected Canonical
  • Crawl Allowed
  • Indexing Allowed
  • HTTP Response
  • สถานะการจัดทำดัชนี

3. ตรวจ Search Performance

ตรวจสอบว่า URL ที่มี Parameters ได้รับ Impressions หรือ Clicks จริงหรือไม่

หากมี URL Filter บางชุดทำอันดับและสร้าง Traffic ที่มีคุณค่า ไม่ควรบล็อกหรือ Noindex โดยไม่ประเมินผลกระทบก่อน

4. ตรวจ Server Logs

สำหรับเว็บไซต์ขนาดใหญ่ การตรวจ Logs ช่วยให้เห็นว่า Googlebot ใช้คำขอกับ URL Parameters มากเพียงใด

ข้อมูลนี้อาจช่วยระบุรูปแบบ URL ที่สร้างภาระต่อเซิร์ฟเวอร์และกระบวนการ Crawl

วิธีตั้งค่า robots.txt สำหรับ URL Parameters

Google รองรับการใช้ robots.txt เพื่อจำกัดการ Crawl URL ที่ไม่จำเป็น เช่น URL จาก Faceted Navigation

ตัวอย่างสมมติสำหรับ Parameter ที่ชื่อ filter_color

User-agent: Googlebot
Disallow: /*?filter_color=
Disallow: /*&filter_color=

กฎตัวอย่างนี้พยายามครอบคลุมกรณีที่ filter_color เป็น Parameter แรกและกรณีที่อยู่ถัดจาก Parameter อื่น

ห้ามคัดลอกกฎนี้ไปใช้ทันทีโดยไม่ตรวจสอบ URL จริงของเว็บไซต์ เพราะอาจบล็อกหน้า Filter ที่ต้องการทำ SEO หรือกระทบการเข้าถึงเนื้อหาสำคัญ

ก่อนใช้งานควรตรวจสอบ

  1. ชื่อ Parameter ที่ระบบใช้งานจริง
  2. URL ที่ต้องการให้ Google Crawl
  3. URL ที่ต้องการลดการ Crawl
  4. ผลกระทบต่อ Discovery ของหน้าสินค้าหรือบทความ
  5. สถานะ URL ที่ถูก Index อยู่แล้ว
  6. ความสัมพันธ์กับ Canonical และ Noindex

สำหรับเว็บไซต์ที่ต้องการลดการ Crawl URL Filter จำนวนมาก robots.txt อาจเหมาะสม แต่ต้องเข้าใจว่า URL ที่ถูกบล็อกยังอาจถูกค้นพบจากลิงก์ภายนอกได้

วิธีจัดการ Canonical สำหรับ WordPress

เว็บไซต์ WordPress สามารถกำหนด Canonical ผ่านระบบ WordPress Core, SEO Plugin หรือ Custom Development ตามโครงสร้างที่ใช้งาน

หากใช้ SEO Plugin ควรตรวจสอบก่อนว่าระบบสร้าง Canonical ให้หน้า Post, Page, CPT และ Taxonomy อย่างไร

สิ่งที่ต้องตรวจ ได้แก่

  • Canonical ของ URL หลัก
  • Canonical ของ URL พร้อม UTM
  • Canonical ของ URL Sorting
  • Canonical ของหน้า Filter
  • Canonical ของ Pagination
  • Canonical ของหน้า Search
  • Canonical ของหน้าที่มี Redirect

ไม่ควรเพิ่ม Canonical Tag อีกชุดผ่าน Custom Code หาก SEO Plugin เดิมสร้างอยู่แล้ว เพราะอาจเกิด Canonical หลายค่าที่ขัดแย้งกัน

เมื่อแก้ไขค่าแล้ว ควรตรวจ HTML Source และผลลัพธ์ใน Google Search Console

วิธีควบคุม URL ซ้ำโดยไม่ทำให้ระบบ Filter เสีย

แนวทางที่เหมาะสมคือแยก URL ตามหน้าที่และความสำคัญต่อ SEO

กลุ่มที่ 1: Tracking URLs

เช่น UTM Parameters

แนวทางทั่วไปคือให้ URL หลักมี Canonical ชัดเจน และไม่สร้าง Internal Links ไปยัง URL Tracking โดยไม่จำเป็น

กลุ่มที่ 2: Sorting URLs

หากต่างกันเฉพาะลำดับข้อมูล อาจใช้ Canonical ไปยังหน้ารายการหลัก

กลุ่มที่ 3: Filter URLs ที่ไม่มี Search Demand

พิจารณาจำกัดการ Crawl หรือ Index ตามลักษณะเว็บไซต์ โดยต้องเลือกวิธีให้สอดคล้องกับเป้าหมาย

กลุ่มที่ 4: Filter URLs ที่มี Search Demand

พิจารณาสร้าง Landing Page ที่มี URL ชัดเจน เนื้อหามีคุณค่า และสามารถทำ SEO แยกได้

กลุ่มที่ 5: Pagination

พิจารณาให้แต่ละหน้าที่มีรายการแตกต่างกันสามารถ Crawl ได้ และใช้ Canonical ให้ตรงกับเนื้อหา

กลุ่มที่ 6: Internal Search Results

มักเหมาะกับการไม่ให้ Index โดยเฉพาะเมื่อเป็นหน้าค้นหาที่ผู้ใช้สามารถสร้าง Query ได้อย่างอิสระ

การเลือกวิธีที่เหมาะสมควรอาศัยข้อมูล Search Console, Server Logs และโครงสร้างเว็บไซต์จริง

ตารางแนะนำการจัดการ URL Parameters สำหรับ SEO

ตารางต่อไปนี้เป็นแนวทางเบื้องต้น ไม่ใช่ข้อกำหนดที่ใช้เหมือนกันทุกเว็บไซต์

Parameterตัวอย่างแนวทางที่ควรพิจารณา
UTM?utm_source=facebookCanonical ไปยัง URL หลัก
Sorting?orderby=priceCanonical หากเป็นเนื้อหาชุดเดิม
Filtering?color=blackประเมิน Search Demand และ Crawl Strategy
Price Range?min_price=500จำกัด URL ที่ไม่จำเป็นตามความเหมาะสม
Search?s=wordpressมักใช้ Noindex
Pagination?page=2ตรวจเนื้อหาและใช้ Canonical เฉพาะหน้าเมื่อเหมาะสม
Session?session_id=...หลีกเลี่ยงการเผยแพร่ URL ที่มี Session IDs
Variation?attribute_pa_color=blackประเมินโครงสร้าง Product Variations

URL Parameters กับ Crawl Budget เกี่ยวข้องกันอย่างไร?

Crawl Budget คือแนวคิดเกี่ยวกับความสามารถและความต้องการของ Google ในการ Crawl URL ของเว็บไซต์

สำหรับเว็บไซต์ขนาดเล็กที่มี URL ไม่มาก ปัญหา Crawl Budget อาจไม่ใช่สิ่งที่ต้องให้ความสำคัญเป็นอันดับแรก

แต่สำหรับเว็บไซต์ขนาดใหญ่ที่มี URL จาก Filter จำนวนมาก การปล่อยให้ Googlebot Crawl URL ที่ไม่มีคุณค่าอาจเพิ่มภาระเซิร์ฟเวอร์และลดประสิทธิภาพในการค้นพบหน้าใหม่

ตัวอย่างเช่น เว็บไซต์ E-commerce มีสินค้า 10,000 รายการ แต่ระบบ Filter สร้าง URL ได้หลายล้านรูปแบบ

หาก Googlebot ใช้ทรัพยากรจำนวนมากกับ URL Filter ที่ไม่สำคัญ อาจเกิดปัญหาการ Crawl ที่ไม่จำเป็น

แนวทางแก้ไขควรเน้นการลด URL Space ที่ไม่มีประโยชน์ ไม่ใช่เพียงเพิ่ม Crawl Budget ด้วยการเปลี่ยน Hosting

URL Parameters ส่งผลต่อ Keyword Cannibalization หรือไม่?

URL Parameters อาจทำให้เกิดหน้าเว็บหลาย URL ที่ตอบ Search Intent เดียวกัน

ตัวอย่างเช่น

/jobs/bangkok/
/jobs/?location=bangkok

หากทั้งสอง URL แสดงประกาศงานกรุงเทพฯ แบบเดียวกัน และเว็บไซต์ต้องการให้หน้าแรกเป็น Landing Page หลัก อาจเกิดความซ้ำซ้อนของหน้าที่ต้องการให้ Google เลือก

ควรวางโครงสร้างให้ชัดว่า URL ใดเป็นหน้าหลัก และ URL ใดเป็นเพียงเครื่องมือกรองข้อมูล

อย่างไรก็ตาม การมี URL Parameters ไม่ได้หมายความว่าต้องเกิด Keyword Cannibalization เสมอไป

ต้องตรวจ Search Intent, เนื้อหา และประสิทธิภาพของ URL ก่อนตัดสินใจ

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการจัดการ URL Parameters

1. Canonical ทุก URL ไปยัง Homepage

หากหน้า Filter หรือหน้ารายการมีเนื้อหาที่แตกต่างกันจริง การ Canonical ไปยัง Homepage อาจไม่เหมาะสม

2. Noindex ทุก URL ที่มีเครื่องหมาย ?

การตั้งค่าแบบเหมารวมอาจทำให้หน้าที่มีคุณค่า เช่น Pagination หรือหน้าที่มี Search Demand ไม่สามารถปรากฏในผลการค้นหา

3. บล็อกทุก Query String ผ่าน robots.txt

อาจกระทบ Filter, Search และ Pagination ที่จำเป็นต่อการ Crawl

4. ใช้ Canonical ชี้หน้า Pagination ทั้งหมดไปหน้าแรก

หากแต่ละหน้าแสดงรายการต่างกัน ไม่ควรถือว่าเป็น Duplicate ของหน้าแรกโดยอัตโนมัติ

5. สร้าง SEO Landing Pages จาก Filter ทุกชุด

อาจทำให้มีหน้าจำนวนมากที่เนื้อหาบางหรือซ้ำกัน

6. ลบ UTM ด้วย Redirect โดยไม่ทดสอบ Analytics

อาจส่งผลต่อข้อมูล Attribution หรือการทำงานของระบบ Tracking

7. ไม่ตรวจสอบ Google-selected Canonical

การใส่ Canonical ใน HTML ไม่ได้หมายความว่า Google จะเลือกตามนั้นเสมอไป

หากเว็บไซต์ลิงก์ไปยัง URL Parameters จำนวนมาก Googlebot ก็อาจค้นพบ URL เหล่านั้นต่อเนื่อง

Checklist ตรวจสอบ URL Parameters สำหรับ SEO

  • ตรวจสอบ URL Parameters ที่เว็บไซต์สร้างขึ้นจริง
  • แยก Tracking, Filter, Sorting, Search และ Pagination
  • ตรวจว่าแต่ละ Parameter เปลี่ยนเนื้อหาหรือไม่
  • ตรวจ URL ซ้ำและ URL ที่มีเนื้อหาใกล้เคียงกัน
  • ตรวจ User-declared Canonical
  • ตรวจ Google-selected Canonical
  • ตรวจ Robots Meta
  • ตรวจ robots.txt
  • ตรวจหน้า Internal Search Results
  • ตรวจ URL ที่มี Search Demand
  • ตรวจ Pagination
  • ตรวจ Filter ของ WooCommerce หรือ JetSmartFilters
  • ตรวจ URL ใน XML Sitemap
  • ตรวจ Internal Links
  • ตรวจสถานะ Indexing
  • ตรวจ Crawl Errors
  • ตรวจ Server Logs สำหรับเว็บไซต์ขนาดใหญ่
  • ทดสอบผลกระทบก่อน Deploy
  • ติดตามผลหลังแก้ไขใน Google Search Console

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ URL Parameters (FAQ)

URL Parameters คืออะไร?

URL Parameters คือค่าที่ต่อท้าย URL หลังเครื่องหมาย ? เพื่อส่งข้อมูลให้เว็บไซต์ เช่น ค่าการค้นหา การกรอง การเรียงลำดับ การแบ่งหน้า หรือข้อมูลแคมเปญ

URL Parameters ส่งผลเสียต่อ SEO หรือไม่?

ไม่เสมอไป URL Parameters เป็นฟังก์ชันปกติของเว็บไซต์ แต่หากสร้าง URL ซ้ำจำนวนมากอาจเพิ่มภาระการ Crawl และทำให้การจัดการ Canonical ซับซ้อนขึ้น

Google Index URL ที่มี Parameters ได้ไหม?

ได้ หาก URL สามารถ Crawl ได้ มีเนื้อหาที่เหมาะสม และไม่มีข้อจำกัดด้าน Indexing Google สามารถจัดทำดัชนี URL ที่มี Parameters ได้

URL Parameters ทำให้เกิด Duplicate Content หรือไม่?

อาจเกิดได้ หากหลาย URL แสดงเนื้อหาเหมือนหรือคล้ายกัน แต่ไม่ได้หมายความว่าจะเกิด Duplicate Content ทุกกรณี

Canonical ช่วยแก้ URL Parameters ได้ไหม?

ช่วยระบุ URL หลักสำหรับเนื้อหาที่ซ้ำหรือคล้ายกันได้ แต่ Canonical เป็นสัญญาณที่ Google ใช้ประกอบการตัดสินใจ ไม่ใช่คำสั่งบังคับ

ควร Noindex URL Parameters ทั้งหมดหรือไม่?

ไม่ควร เพราะบาง Parameters เช่น Pagination หรือ Filter ที่มี Search Demand อาจสร้างหน้าที่มีคุณค่าต่อ Search Engine

robots.txt ใช้ป้องกัน URL Parameters ไม่ให้ Index ได้ไหม?

robots.txt ใช้ควบคุมการ Crawl แต่ไม่รับประกันว่า URL จะไม่ปรากฏในผลการค้นหา หากต้องการป้องกันการ Index ควรใช้ Noindex ตามเงื่อนไขที่ Googlebot สามารถเข้าถึงคำสั่งได้

URL ที่มี UTM ต้องใช้ Canonical หรือไม่?

หากหน้า UTM แสดงเนื้อหาเหมือน URL หลัก ควรมี Canonical ที่ชี้ไปยัง URL หลักเพื่อช่วยลดความซ้ำซ้อน

WooCommerce URL Parameters ส่งผลต่อ SEO อย่างไร?

WooCommerce อาจสร้าง URL จาก Sorting, Filtering และ Product Variations ซึ่งควรตรวจสอบว่าหน้าใดมีคุณค่าต่อการค้นหาและหน้าใดควรควบคุมการ Crawl หรือ Canonical

JetSmartFilters ทำให้เกิด Duplicate URLs ได้ไหม?

ได้ หากการตั้งค่า Filter สร้าง URL หลายรูปแบบที่แสดงข้อมูลเหมือนหรือใกล้เคียงกัน ควรตรวจสอบโครงสร้าง URL และการตั้งค่า SEO ที่เกี่ยวข้อง

Pagination ต้อง Canonical ไปหน้าแรกไหม?

โดยทั่วไปไม่ควร หากแต่ละหน้า Pagination แสดงรายการต่างกัน ควรให้แต่ละหน้ามี Canonical ที่เหมาะสมกับตัวเอง

Google Search Console ตั้งค่า URL Parameters ได้ไหม?

ระบบ URL Parameters Tool แบบเดิมถูกยกเลิกแล้ว ปัจจุบันควรจัดการผ่านโครงสร้างเว็บไซต์ Canonical, Robots Directives, robots.txt และตรวจสอบผลผ่านรายงาน Search Console

URL Parameters ส่งผลต่อ Crawl Budget ไหม?

อาจส่งผลได้ โดยเฉพาะเว็บไซต์ขนาดใหญ่ที่สร้าง URL จาก Filter จำนวนมาก ทำให้ Googlebot ต้องใช้ทรัพยากรในการ Crawl URL ที่ไม่มีคุณค่าเพิ่ม

URL Parameters กับ Slug ต่างกันอย่างไร?

Slug คือส่วนของ URL Path ที่ใช้ระบุหน้า เช่น /wordpress-seo/ ส่วน URL Parameters เป็นข้อมูลที่ต่อท้าย URL หลังเครื่องหมาย ? เช่น ?sort=latest

ควรลบ URL Parameters ออกจากเว็บไซต์ทั้งหมดไหม?

ไม่ควร เพราะ Parameters หลายประเภทจำเป็นต่อการทำงานของเว็บไซต์ เช่น Search, Filter, Pagination และ Tracking ควรควบคุมเฉพาะ URL ที่ไม่จำเป็นต่อ SEO หรือสร้างความซ้ำซ้อน

สรุป URL Parameters ส่งผลต่อ SEO อย่างไร?

URL Parameters เป็นองค์ประกอบสำคัญของเว็บไซต์สมัยใหม่ โดยช่วยให้ระบบ Search, Filter, Sort, Pagination และ Tracking ทำงานได้อย่างยืดหยุ่น

แต่หากไม่มีการวางแผน อาจทำให้เว็บไซต์สร้าง URL จำนวนมากที่มีเนื้อหาซ้ำหรือใกล้เคียงกัน เพิ่มภาระการ Crawl และทำให้การจัดการ Canonical ซับซ้อนขึ้น

แนวทางที่เหมาะสมคือแยก URL Parameters ตามวัตถุประสงค์ แล้วเลือกเครื่องมือควบคุมให้ถูกต้อง

  • ใช้ Canonical สำหรับเนื้อหาที่ซ้ำหรือคล้ายกัน
  • ใช้ Noindex เมื่อไม่ต้องการให้หน้าแสดงในผลการค้นหา
  • ใช้ robots.txt สำหรับควบคุมการ Crawl URL ที่ไม่จำเป็น
  • รักษา Pagination ที่มีเนื้อหาแตกต่างกันให้ Crawl ได้ตามความเหมาะสม
  • สร้าง SEO Landing Pages เฉพาะ Filter ที่มี Search Demand และเนื้อหามีคุณค่า

สิ่งสำคัญที่สุดไม่ใช่การกำจัด URL Parameters ทั้งหมด แต่คือการทำให้ Search Engine เข้าถึง URL ที่มีคุณค่าได้ง่าย และลดจำนวน URL ซ้ำที่ไม่จำเป็น


แหล่งข้อมูลอ้างอิง

  1. Google Search Central — URL Structure Best Practices
    https://developers.google.com/search/docs/crawling-indexing/url-structure
  2. Google Crawling Infrastructure — Managing Crawling of Faceted Navigation URLs
    https://developers.google.com/crawling/docs/faceted-navigation
  3. Google Search Central — How to Specify a Canonical URL
    https://developers.google.com/search/docs/crawling-indexing/consolidate-duplicate-urls
  4. Google Search Central — What Is URL Canonicalization?
    https://developers.google.com/search/docs/crawling-indexing/canonicalization
  5. Google Search Central — Robots Meta Tag Specifications
    https://developers.google.com/search/docs/crawling-indexing/robots-meta-tag
  6. Google Search Central — Block Search Indexing with Noindex
    https://developers.google.com/search/docs/crawling-indexing/block-indexing
  7. Google Search Central — Ecommerce URL Structure Best Practices
    https://developers.google.com/search/docs/specialty/ecommerce/designing-a-url-structure-for-ecommerce-sites
  8. Google Search Central — Crawl Budget Management
    https://developers.google.com/crawling/docs/crawl-budget

ติดต่อเรา

หากคุณสนใจบริการด้านการตลาดออนไลน์ ไม่ว่าจะเป็นเว็บไซต์ WordPress, SEO, Backlink, Google Maps SEO, Local SEO เราพร้อมให้คำปรึกษาและวางกลยุทธ์เพื่อให้ธุรกิจของคุณเติบโต

บทความ ที่เกี่ยวข้อง

nyepi day celebration indonesia Web H
Link Insertion คืออะไร? ต่างจาก Guest Post อย่างไร...
Link Insertion คือการเพิ่มลิงก์เข้าไปในเนื้อหาของบทความที่เผยแพร่แล้วบนเว็บไซต์อ...
nyepi day celebration indonesia Web H
Sponsorship Backlinks คืออะไร? การเปิดเผยลิงก์ผู้ส...
Sponsorship Backlinks คือ Backlink ที่เกิดจากความสัมพันธ์ด้านการสนับสนุน การโฆษณ...
nyepi day celebration indonesia Web H
Scholarship Link Building มีความเสี่ยงอย่างไร? วิธ...
Scholarship Link Building คือกลยุทธ์การสร้าง Backlink โดยใช้โครงการทุนการศึกษาเป...
nyepi day celebration indonesia Web H
Podcast Link Building คืออะไร? วิธีรับการอ้างอิงแล...
Podcast Link Building คือกลยุทธ์สร้างโอกาสได้รับ Backlink และการกล่าวถึงแบรนด์ผ่...
nyepi day celebration indonesia Web H
Journalist Outreach คืออะไร? วิธีติดต่อสื่อเพื่อเส...
Journalist Outreach คือกระบวนการติดต่อผู้สื่อข่าว บรรณาธิการ หรือผู้ผลิตเนื้อหาส...
nyepi day celebration indonesia Web H
Expert Roundup Link Building คืออะไร? วิธีสร้างเนื...
Expert Roundup Link Building คือกลยุทธ์สร้างเนื้อหาด้วยการรวบรวมความคิดเห็น ประส...
nyepi day celebration indonesia Web H
Outreach Email สำหรับ Link Building เขียนอย่างไรให...
Outreach Email สำหรับ Link Building คือการส่งอีเมลติดต่อเจ้าของเว็บไซต์ บรรณาธิก...
พร้อมที่จะเริ่มต้นหรือยัง?